تخمدان پلی کیستیک و همه موارد درمان

تخمدان پلی کیستیک یکی از مواردی است که تعداد زیادی از زنان در جهان با آن طرف هستند. در واقع این مشکل دردسته بندی بیماری ها طبقه بندی نمی شود و بیشتر با عنوان نشانگان(مجموعه علایم) تخمدان پلی کیستیک یا “سندرم تخمدان پلی کیستیک” یا به اختصار PCO خوانده می شود. در این مقاله قصد داریم کامل ترین مقاله در مورد این سندرم را برایتان آماده کنم. امیدوارم که برایتان مفید واقع شود.

سندرم تخمدان پلی کیستیک چیست؟

تخمدان پلی کیستیک (PCOs) یک اختلال زنانه است که حداقل ۷ درصد از زنان بالغ را تحت تأثیر قرار می دهد. بر اساس گزارش مؤسسه ملی بهداشت دفتر پیشگیری از بیماری، تقریباً ۵ میلیون زن در آمریکا مبتلا به سندرم تخمددان پلی کیستیک هستند . که هزینه ایی معادل حدود ۴ میلیارد دلار را در بر گرفته است.

تحقیقات نشان می دهد که ۵ تا ۱۰ درصد از زنان ۱۸ تا ۴۴ ساله به سندرم تخمدان پلی کیستیک مبتلا هستند. آکنه، آمنوره، رشد بیش از حد مو و ناباروری اغلب با تشخیص PCOS مواجه می شوند. زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک دارای میزان بالاتری از سرطان آندومتر، بیماری های قلبی عروقی، دیس لیپیدمی و دیابت نوع ۲ هستند.(+)

دلایل سندرم تخمدان پلی کیستیک چیست؟

مهم ترین دلایل ایجاد سندرم تخمدان پلی کیستیک به دلیل اختلالات هورمونی از سمت غده ی هیپوتالاموس است. یکی از هورمون هایی که از طرف هیپوتالاموس ترشح می شود به نام GnRH است که باعث تحریک تولید هورمون های LH و FSH از طریق هیپوفیز می شود. اختلال در ترشح هورمون GnRH باعث اختلال در تولید هورمون LH و FSH می شود. البته این موارد به شکل تئوری است و دلایل قطعی ایجاد این اختلال هنوز ناشناخته است. (+)

در نتیجه ی ابتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک، مقاومت به انسولین ایجاد می شود که در نتیجه ی آن چاقی به وجود می آید. انسولین به تنظیم عملکرد تخمدان کمک می کند و تخمدان ها با تولید هورمون های استروژن و پروژسترون(اندروژن) به انسولین اضافی پاسخ می دهند که می تواند منجر به عدم تخمک گذاری شود.(+)

علائم بالینی سندرم تخمدان پلی کیستیک شامل افزایش سطح هورمون لوتئینیزه کننده (LH) و هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH) است، در حالی که سطح هورمون محرک فولیکولی (FSH) خاموش یا بدون تغییر است. در نتیجه افزایش GnRH، تحریک سلول های پوستی تخمدان، به نوبه خود، آندروژن های بیشتری تولید می کند. (+)

علائم سندرم تخمدان پلی کیستیک چست؟

سندرم تخمدان پلی کیستیک یک اختلال هورمونی است که می تواند منجر به بیماری های مختلف شود. همچنین همچنان یکی از علل شایع ناباروری در میان زنان است. اگرچه علائم و نشانه‌ها بین بیماران مختلف متفاوت است.

سه عامل شایع مرتبط با سندرم تخمدان پلی کیستیک عبارتند از:

  1. بی‌نظمی تخمک‌گذاری،
  2. افزایش سطح آندروژن و
  3. تخمدان‌های کیستیک

مشکلات تخمک‌گذاری و افزایش سطح آندروژن (هورمون های زنانه) در اکثر زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک رخ می دهد. علاوه بر این، هیرسوتیسم (افزایش تولید موهای زائد)، آکنه و آلوپسی مستقیماً با افزایش سطح آندروژن در ارتباط هستند و شیوع تخمدان پلی کیستیک در سونوگرافی لگن در بیماران مبتلا به PCOS بیش از ۷۰ درصد است.(+)

تخمدان های بزرگ با کیست های کوچک متعدد
سیکل های قاعدگی نامنظم
درد لگن
هیرسوتیسم
آلوپسی
آکنه
آکانتوز نیگریکانس( تیرگی در نواحی کشاله ران و زیر بغل و گردن)
اسکین تگ(تگ های پوستی، زائده های کوچک، نرم و همرنگ پوست روی پوست هستند. آنها می توانند در رنگ و اندازه متفاوت باشند – از چند میلی متر تا عرض ۵ سانتی متر)
علائم و نشانه های سندرم تخمدان پلی کیستیک

روش های تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک

به طور کلی سه روش استاندارد تشخیص پزشکی برای سندرم تخمدان پلی کیستیک تعریف شده است. جزئیات این سه روش را در جدول زیر برایتان نوشته ام:

Androgen Excess Society (AES) Criteria (2006)ESHRE/ASRM Rotterdam Criteria (2003)
NICHD/NIH Criteria (1990)
هایپر آندروژنیسم
عدم تخمک گذاری یا چند تخمک گذاری
عدم تخمک گذاری یا چند تخمک گذاری
(تشخیص از طریق سونوگرافی)
حذف سایر دلایل
هایپر آندروژنیسم
عدم تخمک گذاری یا چند تخمک گذاری
عدم تخمک گذاری یا چند تخمک گذاری
(تشخیص از طریق سونوگرافی)
هاپیر آندروژنیسم(بالا بودن سطح هورمون های زنانه)
عدم تخمک گذاری یا چند تخمک گذاری
روش های تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک(PCOs)

روش های فوق مورد تایید سازمان های پزشکی سلامت آمریکا و اروپا هستند که البته باید توسط پزشک متخصص بررسی شود.

در سال ۲۰۰۶، انجمن مازاد آندروژن (AES) (واقعا این انجمن وجود داره!) پیشنهاد کرد که معیارهای NICHD/NIHS را می توان با تغییراتی که شامل ابزار روتردام می شود، استفاده کرد. AES PCOS را به‌عنوان اختلالی تعریف می‌کند که عمدتاً شامل آندروژن بیش از حد است، همراه با ترکیبات مختلف ویژگی‌های بالینی (مانند هیپرآندروژنمی، هیرسوتیسم، تخمک‌گذاری اولیگو/بدون تخمک‌گذاری و/یا تخمدان‌های پلی کیستیک) که ممکن است تشخیص دقیق‌تری را افزایش دهد.(+)

اگر مشکوک به سندرم تخمدان پلی کیستیک باشید، باید یک تاریخچه کامل پزشکی، معاینه فیزیکی، آزمایش خون و سونوگرافی لگن انجام شود. تاریخچه پزشکی و معاینه فیزیکی اطلاعاتی را در مورد افزایش وزن بدون دلیل، ناهنجاری های چرخه قاعدگی، رشد مو با الگوی مردانه در اختیار پزشک قرار می دهد. ، تغییرات پوستی و افزایش فشار خون (BP). برای ارزیابی سطح هورمون، گلوکز و چربی خون گرفته می شود و سونوگرافی لگن برای اسکن کیست های تخمدان انجام می شود. . قبل از اینکه تشخیص PCOS تایید شود، پزشکان باید هیپرپلازی آدرنال، سندرم کوشینگ و هیپرپرولاکتینمی را رد کنند.(+)

پس از تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک، مطالعات نشان می دهد که بیش از ۵۰ درصد از بیماران به پیش دیابت(پره دیابت) یا دیابت مبتلا می شوند و خطر انفارکتوس میوکارد (MI)، دیس لیپیدمی، فشار خون بالا، اضطراب، افسردگی، سرطان آندومتر و آپنه خواب افزایش می یابد. زنان باردار مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک باید از افزایش میزان سقط جنین، دیابت بارداری، پره اکلامپسی و زایمان زودرس مطلع شوند.

درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک به چه صورت است؟

به طور کلی دو نوع درمان برای سندرم تخمدان پلی کیستیک وجود دارد: درمان های غیر دارویی و درمان های دارویی

درمان های غیر دارویی

از آنجایی که علت اولیه PCOS ناشناخته است، درمان بر روی علائم انجام می شود. تعداد کمی از درمان ها همه جنبه های سندرم را درمان و کنترل می کنند.

اهداف درمانی باید شامل اصلاح عدم تخمک گذاری، مهار عمل آندروژن ها بر روی بافت های هدف و کاهش مقاومت به انسولین باشد.

کاهش وزن برای بیماران چاق مبتلا به PCOS از بسیاری جهات مفید است. کاهش وزن به کاهش سطح آندروژن، هورمون لوتئینیزه کننده (LH) و انسولین کمک می کند. همچنین به تنظیم تخمک گذاری کمک می کند و در نتیجه پتانسیل بارداری را بهبود می بخشد

حفاری تخمدان(ovarian drilling ) با لاپاروسکوپی که در آن سوراخ‌های متعددی در سطح و داخل تخمدان ایجاد می‌شود. تصور می‌شود که این مداخله بافت‌های تولیدکننده آندروژن را از بین می‌برد، که باید منجر به کاهش سطح آندروژن شود. (+)

درمان های دارویی

داروهای دیابتیک

تجویز متفورمین به واسطه ی اثرات مفید برروی تحریک فرایند تخمک گذاری به عنوان یکی از گرینه های درمانی تخمدان پلی کیستیک مطرح است. برای زنان مبتلا به تخمدان پلی کیستیک که قصد باردار شدن دارند می توان از متفورمین جهت به کاهش وزن استفاده کرد.

نکته اول: تجویز متفورمین برای کاهش وزن برای زنانی که تخمدان پلی کیستیک ندارند توصیه نمی شود

نکته دوم: استفاده از متفورمین در دوران بارداری جهت پیشگری از بروز دیابت بارداری توصیه نمی شود.

برای زنان مبتلا به الیگومنوره( زیاد شدن فواصل قاعدگی) که نیازمند حفظ و نگهداری رحم هستند استفاده از قرص های ضد بارداری نسبت به متفورمین ارجح است.

دارو درمانی در زنان مبتلا به تخمدان پلی کیستیک که همزمان دچار اختلال عدم تحمل گلوکوز و یا دیابت نوع دوم هستند همانند زنان فاقد تخمودان پلی کیستیک است. به عبارتی درمان آنها برای دیابت را نباید ربطی به تخمدان بدهیم و روند درمان دیابت را معمولی پیگیری کنیم.

با وجود اثرات مثبت داروهای ضد دیابت دسته ی تیازولیدین دیون ها ( مثل پیوگلیتازون) در القای تخمک گذاری، به دلیل خطر بروز عارضه ی افزایش وزن و نیز عوارض قلبی عروقی ، استفاده از این داروها در درمان تخمدان پلی کیستیک غیر دیابتی توصیه نمی شود.

مکمل اینوفولیک

مقاومت به انسولین و هایپر انسولینمی از فاکتور های مهم بروز علائو و بیماری هورمونی سندرم تخمدان پلی کیستیک است. داروهای افزاینده ی حساسیت به انسولین از جمله متفورمین ، پیوگلیتازون و … با این مکانیسم سبب بهبود عملکرد تخمدان و کاهش آندروژن(هورمون های جنسی زنانه) در چرخش باروری در بیماران با سندرم تخمدان پلی کیستیک می شود.

این سندرم با اختلالات هورمونی و متابولیک، نارسایی تخمدان و بی نظمی قاعدگی همراه است. در بیمارن تخمدان پلی کیستیک که چاق تر هستند افزای انسولین جبرانی در پاسخ به مقاومت به انسولین باعث چاقی بیشتر می شود.

اینوفولیک حاوی مینواینوزیتول ۲۰۰۰ میلی گرم و اسید فولیک ۲۰۰ میکروگرم می باشد و لذا مکملی است که با دوز دو ساشه در روز محتوی ۴۰۰ میکروگرم فولیک اسید و ۴ گرم میواینوزیتول جهت این بیماران را فراهم می سازد.

در این بیماران نظم متابولیسم اینوزیتول به هم می خورد و لذا ارتباط بین کمبود اینوزیتول و مقاومت به انسولین به این شکل توجیه می شود. در دو دهه اخیر مطالعات زیادی اثربخشی اینوزیتول به ویژه توسط دو استرو ایزومر میواینوزیتول و کاریرو اینوزیتول(تجویز تنها یا باهم این دو ایزومر) را در بهبود علائم این سندرم نشان داده است. این دو ایزومر در دانه های روغنی ، غلات ، کورن فلکس ، میوه ها و سلول های انسانی یافت می شود.

دوز کم کایرواینوزیتول در افزایش حساسیت به انسولین ، افزایش فرکانس تخمک کذاریو کاهش بیومارکرهای چربی و کاهش اندروزن موثر بوده است.

از سوی دیگر کمبود میواینوزیتول باعث بی کیفیتی تخمک ها و کاهش تخمک گذاری می شود. به دلیل کاهش لپتیم و افزایش LDH با این مکمل، تجویز آن حتی احتمالاٌ باعث کاهش وزن و کاهش عوارض قلبی و عروقی بیماران PCOs می شود. همچنین جذب گلوکز و سیگنال های FSH را بهبود می بخشد.

کنتراسپتیوهای خوراکی

درمان PCOs با داروهای ضدبارداری خوراکی اغلب از قرص های ترکیبی اتینیل استرادیول با یک پروژستین با حداقل خاصیت اندروژنی مانند نورژستیمات شروع می شود. سایر پروژسترون هایی که واجد کمترین خاصیت آندروژنی هستند یا اثرات آنتی اندروژنی دارند مثل دزوژسترول و دروسپیرون احتمال بیشتری برای عارضه ی ترومبوز دارند.

کنتراسپتیوهای حاوی نوراتیندرون یا نوراتیندرون استات انتخاب های مناسب دیگری هستند که اگرچه خواص آندروزنی متوسطی دارند اما ریسک ترومبوز را چندان افزایش نمی دهند. در برخی خانم ها دوزهای بالاتری از اتینیل استرادیول برای سرکوب اندروژن های تخمدان و کنترل علائم هایپر آندروزنی مانند هیرسوتیسم لازم است.

کلومیفن

داروی انتخابی برای القای تخمک گذاری در PCOS، کلومیفن سیترات (Clomid، Sanofi) است، اگرچه مکانیسم دقیق اثر آن ناشناخته است. در ابتدا دوز ۵۰ میلی گرم در روز به مدت ۵ روز تجویز می شود. اگر تخمک گذاری اتفاق افتاد اما حاملگی نتیجه ای نداشت، ۵۰ میلی گرم در روز به مدت ۵ روز برای سیکل های بعدی ادامه می یابد. با این حال، اگر تخمک گذاری پس از سیکل اول اتفاق نیفتد، دوز ممکن است به ۱۰۰ میلی گرم در روز به مدت ۵ روز حداقل ۳۰ روز پس از دوره قبلی درمان افزایش یابد.

درمان بیشتر معمولاً پس از سه دوره درمان توصیه نمی شود. با این حال، قبل از در نظر گرفتن درمان بیشتر، ممکن است تا شش سیکل انجام شود. کلومیفن تقریباً در ۳۰٪ موارد منجر به بارداری موفق می شود. با این حال، ۲۰ درصد از این حاملگی ها منجر به سقط جنین خود به خود یا مرده زایی می شود. عوارض جانبی ممکن است شامل بزرگ شدن تخمدان باشد. سندرم تحریک بیش از حد تخمدان (OHSS)؛ حاملگی چند قلو؛ گرگرفتگی؛ و اتساع، نفخ و ناراحتی دستگاه گوارش (GI).

گنادوتروپین ها

در صورت عدم موفقیت درمان با کلومیفن و/یا متفورمین، از گنادوتروپین یائسگی انسانی (HMG) و FSH نیز می توان برای القای تخمک گذاری استفاده کرد.

اگرچه گنادوتروپین ها ممکن است برای القای تخمک گذاری موثرتر از کلومیفن باشند، اما هزینه نسبی و سهولت تجویز کلومیفن، کلومیفن را به عنوان یک درمان خط اول برای باروری در PCOS ترجیح داد. توجه داشته باشید، از FSH با دوز پایین استفاده می شود ، زیرا دوزهای بالا با افزایش خطر حاملگی چند قلو و OHSS مرتبط است.

خوب! این مقاله هم به پایان رسید. ببخشید کمی تخصصی نوشتم. باور کنید تمام سعی ام رو کردم که به ساده ترین زبان ممکن این مقاله رو بنویسم ولی در هر صورت نمی توانستم کیفیت نوشته رو هم بیارم پایین. امیدوارم برای شما این مقاله مفید بوده باشد و اگر هر سوالی داشتید می توانید از طریق فرم ارتباط با من سوالاتتون رو بپرسید تا پاسخ بدهم.

موفق باشید

گشت و گذار در پست‌ها

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.

فوتر سایت